Psychologia i jej rodzaje

Działy pokrewne » Psychologia » Psychologia i jej rodzaje

Pojęcie

Według Strelau`a można wyróżnić trzy rodzaje psychologii:

  • naukową - zbiór twierdzeń, które dotyczą regularności i zależności, zawierający opis i wyjaśnienie faktów należących do sfery psychiki i stanowiących podstawę do przewidywania nowych zjawisk;
  • humanistyczną - obejmuje ujęcia aksjomatyczne, a więc określa co jest dla człowieka dobre, co słuszne, co warto i dlaczego;
  • potoczną - mniej lub bardziej powszechne społeczne przekonania dotyczące ludzkiej natury, mechanizmów ludzkiego zachowania; jest to psychologia precedensu, ewenementu i osobliwości (jeśli coś zdarzyło się raz, może zdarzyć się zawsze i zapewne zdarza się często, choć o tym nie wiemy).

Definicja słownikowa?

PSYCHOLOGIA - nauka o zjawiskach psychicznych.

PSYCHOLOGIA - nauka o życiu umysłowym, jego zjawiskach i warunkach.

PSYCHOLOGIA - nauka o zachowaniu (za: Norbert Sillamy, Słownik Psychologii, 1994).

Psychologia jest nauką, a zawód psychologa nie wiąże się z magicznymi zdolnościami i jasnowidztwem, ale z rzetelną wiedzą i konkretnymi umiejętnościami zdobywanymi w trakcie pięcioletnich studiów.

Etymologia

Słowo „psychologia” ma źródłosłów grecki, mimo że samo słowo greckim nie jest. „Psyche” i „logos”, tłumaczone na język polski znaczą odpowiednio „dusza” i „nauka”. A zatem „psychologia” to „nauka o duszy”. Prawdopodobnie słowa „psychologia” nie znano w starożytności, skoro nawet Arystoteles swój traktat, uchodzący za pierwszy w dziejach systematyczny wykład psychologii, zatytułował po prostu „O duszy”.

Mieczysław Kreutz w „Podstawach psychologii” z 1949 r. twierdzi, że nazwa „psychologia” musiała zostać utworzona sztucznie dopiero w XVI w, kiedy nastąpiło ożywienie zainteresowania dla spraw ludzkich. Przypisywana była niemieckiemu humaniście XVI w., Melanchtonowi. Informację o Melanchtonie, który miał się posłużyć określeniem „psychologia” dla zatytułowania swoich wykładów uniwersyteckich, jak podał Wilhelm F. Volkmann w 1856 r. Jednak okazało się, że to nie Malanchton napisał, iż przedmiotem zainteresowania jego dzieła jest psychologia, lecz dziewiętnastowieczny redaktor wydania, który skomentował w ten sposób jego utwór, a któremu to słowo było już dobrze znane. Zapewne Volkmann (a być może ktoś inny) przeoczył tę istotną różnicę i przypisał Melanchtonowi autorstwo terminu „psychologia”.

Pierwszy raz w tytule dzieła wyraz „psychologia” pojawiał się w 1590 r. w pracy zbiorowej pod redakcją Rodolphusa Gocleniusa, jak z grecka pisał się Rudolf Goeckel. Wprawdzie Goclenius był autorem dzieła, w którego tytule pierwszy raz pojawia się wyraz „psychologia”, jednakże musiał on być znany co najmniej 15 lat wcześniej innemu Niemcowi, Johannesowi T. Freigiusowi. Ten urodzony we Fryburgu prawnik miał posłużyć się nim w swoim Catalogus Locorum Communium. Nowa nazwa nie od razu się upowszechniła i przez cały XVII wiek nauka o duszy była znana jako „pneumatologia” (od greckiego „neuma” - tchnienie, duch).

Do upowszechnienia nazwy „psychologia” przyczynił się dopiero w XVIII w. niemiecki filozof Christian Wolff swoimi dwoma dziełami: „Psychologia empiria” (1732) i „Psychologia rationalis” (1734). Pytanie o autora słowa „psychologia” ożyło ponownie w drugiej połowie bieżącego wieku. Okazało się, że być może i Freigius będzie musiał ustąpić pierwszeństwa tym razem poecie ze Splitu - Markowi Marulićowi. W 1964 r., w „Zeszytach Naukowych” Uniwersytetu w Zagrzebiu ukazał się artykuł Kruno Krstića (1964), który donosił, że co najmniej 66 lat przed Gocleniusem wspomniany Marulić miał użyć wyrazu „psychologia” w tytule jednej ze swoich pisanych po łacinie rozpraw. Rozprawa Marulića „Psichiologia” jest na razie znana tylko ze spisu jego prac sporządzonego przez Bozićevića. Jeśli jednak kiedykolwiek zostanie odnaleziony oryginał i jeśli sprawdzi się przypuszczenie Josefa Brozka (1973), datującego powstanie rozprawy na lata 1510-1519, to wyraz „psychologia” odmłodnieje o co najmniej 70 lat.

Pierwszą polską publikacją, w której tytule występuje wyraz „psychologia”, jest książka drukowana z polecenia Anny Pauliny Jabłonowskiej (z Sapiehów), wojewodziny bracławskiej, zatytułowana „Psychologia albo krótko zebrane lekcye elementarne o naturze i własnościach duszy” wydana w 1786 r.

Opracowanie: Marzena Mieszkowicz - neurologopeda

Na podstawie: „Historia współczesnej myśli psychologicznej” prof. dr hab. Ryszarda Stachowskiego

Losowe zdjęcia

Informacje

Poradnik Logopedyczny to interdyscyplinarny serwis, który powstał w 2002 roku z myślą o wszystkich zainteresowanych problematyką logopedyczną i dziedzinami pokrewnymi logopedii oraz pedagogiki specjalnej. Celem serwisu jest udostępnienie wiedzy w zakresie profilaktyki logopedycznej, pomoc we wczesnym rozpoznaniu wad i zaburzeń mowy oraz zaburzeń rozwojowych, a także pomoc w rozwiązywaniu problemów terapeutycznych, edukacyjnych i wychowawczych dotyczących osób niepełnosprawnych.

Kontakt

Marzena Mieszkowicz

Specjalistyczny Gabinet Logopedyczny
ul. Baczyńskiego 3 / 71
09-409 Płock

oligomarzka@o2.pl

+48 (24) 266 91 54